Ançüez, Ispanak, Pırlanta

Ançüez, Ispanak, Pırlanta

Ançüez, Ispanak, Pırlanta

 

Yaratıcı yazma diye -çok- eskilerden günümüze kadar gelebilen bir gelenek var. Üç kelime seçiliyor ve bunlarla ilgili bir hikaye yazılıyor doğaçlama olarak. Birbirinden ne kadar kopuksa bu üç kelime , okuyucu o kadar heyecanlanıyor.

Bu yazıda güçlü bir etki bırakmak için seçtim bu kelimeleri. Değinmek istediğim konu da tam olarak bu aslında, algının ve zihnin yönlendirilmesi. Vuruculuğu arttırmak için çok kısa ve öz ifade edeceğim bu üç kelime arasındaki ilizyonu.

Ançüez
Bildiğimiz hamsi. Tuzla, yağla salamura edilmiş genellikle de turşu gibi kavanozda muhafaza edilen bir yiyecek. Çocukluğum Ninja Kaplumbağalar (Teenage Mutant Ninja Turtles) ‘daki ançüezli pizza hayaliyle geçti, gençliğim ise o kötü tad ve hayal kırıklığıyla. Küçük bir araştırmayla dünyada da birçok kişinin tadından müzdarip olduğunu görebilirsiniz. Gelelim işin ilizyon kısmına. Amerika’da üretilen ancak piyasada bekleneni bulamayan ançüez Ninja Kaplumbağalar ile insanların bilinçaltına yerleştiriliyor. Öyle ki sektörden çekilecek firma sipariş yetiştiremez hale geliyor.

Bu olayın bir de Türkiye ayağı var. 90’ların başında bir pizza zinciri Türkiye’ye geliyor. Ancak pide, lahmacun, kebap aşığı Türkler pizzaya bir türlü ısınamıyor. Pizza zinciri kapanıyor. Ardından ilk özel televizyonlar açılıyor ve tüm dünyayı kasıp kavuran çizgi film neredeyse bedavaya bu özel kanala satılıyor. Beraberinde kalem traşlar, çantalar, yapıştırmalar derken pizzayı ağzına sürmeyen bir nesil pizza hayaliyle yanıp tutuşmaya başlıyor. Ardından pizza zinciri yeniden açılıyor. Leonardo, Raphaël, Michelangelo ve Donatello. Bu dört isim çok masum görünse de ben pizzayı da ançüezi de onlarla tanıdım ve bu algı operasyonunun tanıklarından biriyim.

popeye-sailor-man-temel-reis

Ispanak
Sırada ikinci kelimemiz var. Ispanak. Yukarıda anlatılanlar zemini hazırladığı için çok şaşırmayacağınız bilgiler paylaşacağım. 1929 yılında Elzie Crisler Segar tarafından Temel Reis (Popeye) isimli bir çizgi film oluşturuluyor. Ispanak yedikçe Kabasakal(Bluto)’ı tokat manyağı yapan , Safinaz(Olive) ile ilişki durumu karışık olan kahramanımızı bilmeyeniniz yoktur. Ne yazık ki yıllar sonra ıspanakta çok az demir olduğu ortaya çıkıyor. Peki ama çocukluk hayallerimizle neden oynadılar? Cevabı basit. Savaş zamanı askerler için üretilen milyonlarca konserve savaş bitince elde patladığı için tüm dünyaya ıspanağın ne kadar faydalı olduğu yalanı pompalanıyor.

Temel Reis’te tütünün özendirilmesiyle ilgili de birçok eleştiri mevcut ve ne gariptir ki bir çizgi filmde yıllarca ağzında pipo olan bir denizci izliyoruz. Aynı zamanlarda tütün ticaretinin artışı ve ihraç edilişi göz önüne alındığında bunun da masum bir tesadüf olmadığı ortaya çıkıyor.

ve Pırlanta
Gelmek istediğim noktayı hissettirebildiysem ne mutlu. Yanlış anlamayın, ben yukarıda bahsedilen olayları eleştirmiyorum bilakis çok iyi planlanmış ve uygulanmış harika stratejiler olarak görüyor ve saygı duyuyorum. Çocukken hayalini kurduğum ançüezli pizza ya da ıspanak gibi aslında , almam gerektiğini düşünüyorum , neden niye bilmiyorum. Kendimizi çok akıllı sanmamıza rağmen algımızın ve hatta kendi adıma konuşursam bizzat kendi algımın böylesine bir ilizyona uğratılmasına şaşırıyor ama saygı duyuyorum.

Pırlanta Seçimi

Pırlanta Seçimi

seçimi yapan her damat otomatikman pırlanta seçimi için sıraya girmelidir? Çünkü pırlanta olmadan bir evlilik teklifi düşünülemez. Aaa, bir dakika 10 yıl öncesinde “pırlanta” diye bir şey yoktu “pırlanta gibi kalbi olan damat adayları” vardı. Yoksa birileri bize pırlanta mı dayatıyor…

Pırlanta Nedir?
Pırlanta ; İtalyanca brilliante, İngilizce brilliant kelimelerinden geliyor. Türkçesi parlak. Pırlanta satıcılarının bile atladığı bir detayı keşfettim araştırırken, özünde pırlanta elması daha parlak gösterebilmek için yapılan işin, kesme biçiminin adı. Çoğu kişi kesilmiş elmasa pırlanta diyor ki literatürde ve diğer dillerde de bu şekilde.

Elmasla Pırlantanın Farkı Kesim mi?
Aynen öyle, elmasın amerikan traşı olarak saçını kestiğimiz kardeşine pırlanta diyoruz. Yani ham hali elmas, işlenmiş hali pırlanta. Haliyle benzer özellikli pırlanta daha pahalı.
evlen-co-elmas-kesim

Tek Taş nedir? Pırlanta ve elmas ile tektaş aynı şey mi?

Tek pırlantası ya da elması olan yüzüğe tek taş denir. Tek taşın anlamı tek ve sonsuz olmasıdır. Yani evlilik teklifinde benim için sonsuza kadar sadece sen varsın demenin bir başka yoludur. Ya da bize öyle dayatılır. Madalyona nereden baktığınıza bağlı. Ancak tek taşın literatürdeki karşılığı bir adet taş barındırmasıdır. Haliyle tek taş seçimi olarak da okunabilir bu yazı.

Beş taş diye bir kavram var mesela son yıllarda sayısı arttı bunda da 5 adet taş var, yüzüğün yarısı taşla kaplı gibi.

Peki Pırlanta Kesimleri Nelerdir?
Ülkemizde en yaygın kullanılan yukarıda bahsettiğim benim amerikan traşına benzettiğim kesimdir. Nasıl biz daha güzel görünmek için berbere gidiyorsak pırlantada da alabulus, 0 numara, apaçi saçı gibi modeller mevcut. Hepsinde amaç ışığı güzelce kırıp yansıtmak.

pirlanta-kesimleri

Aşağıdaki resim de pırlantanın kesildikten sonraki gerçek görünümü.
elmas-kesimleri

Pırlantanın değerini belirleyen diğer nicelikler neler?
Görece en az önemli olan özellik Berraklıktır. Pırlantanın içindeki kusurların (Bulut, çizgi, leke, içerik gibi kelimelerle ifade edilir) büyüklük ve sayısını ifade eder.

pirlanta-Clarity-Berraklık

Fiyatı etkileyen son kriterimiz de Renk
Anlaşılması kolay görünse de ışıkla oldukça değiştiği ve çok fazla harf baremi olduğu için uzman olmayan gözler tarafından nokta atışı anlaşılması imkansız.
elmas-pirlanta-renk-color

Diamondun D’si ile başlayıp Z’ye kadar giden bu baremi aşağıdaki foroğraf daha iyi betimleyecek.
color-renk

Karat nedir?
Boyut ağırlık işte .

elmas-pirlanta-carat-karat

Pırlantada 4C kuralı diyorlar o ne?
4S kuralı nasıl aşkın vazgeçilmeziyse 4C de pırlantanın vazgeçilmez kuralı. Yukarıdaki 4 kriter 4C kuralı.

Sertifikalar da çok önemli

Dünyaca itibar ve ün sahibi olan pırlanta sertifikaları:

HRD (Hoge Raad voor Diamant) – Pırlanta Üst Kurulu
IGI – Uluslararası Gemoloji Enstitüsü
GIA – Amerika Gemoloji Enstitüsü
AGSL – Amerikan Mücevher Sosyetesi Laboratuvarları
IDL – Uluslararası Pırlanta Laboratuvarı

Elmas kesme kısmı gerçekten ustalık istiyor, bulduğum en güzel videoyu da paylaşayım

Pırlanta alırken en çok dikkat etmeniz gereken şey nedir?

Pırlanta alırken birçok faktörü göz önünde bulundurabileceğinizi burada ve benzer birçok sitede okuyabilirsiniz. okuduğunuz yazının sektörle ilişkili biri tarafından yazılmadığına emin olun öncelikle. Ve bu hiçbir yerde yazmaz, fiyatta çok uçmamaya çalışın.

Burada ana fikir şu olmalı, pırlantanın gerçek değeri nedir? Şöyle ki kuyumcudan gidip tam altın aldığınızda bunun biraz altına bozdurabilirsiniz. Altın bozdururken kimse sizden sertifika istemez ya da altının fiyatı ilden ile hatta ülkeden ülkeye de çok değişmez. Ancak pırlanta satacak olursanız inanılmaz bir biçimde zarar edersiniz. En basit yöntem şudur, pırlanta satın alırken ben bu pırlantayı size getirip satmak istersem kaça alırsınız deyin. Ne demek istediğimi o zaman anlayacaksınız